Arrikrutz-Oñatiko Kobak

Oñati-Arrikrutz karstaren natur eta kultur ondarearen balioa handitzea helburu duen proiektu turistikoa

Oñati inguruko paisaiak kalitate handiko elementu interesgarriak ditu. Besteak beste, kare-harri (karst) bikain ikusgarriak daude Aizkorri mendiaren magalean, Arantzazuko Santutegitik gertu, eta lur azpian, espeologi fenomeno eta gune luze konplexuak.

Arrikrutz, Euskadiko aitzindarietako bat da espeologia, arkeologia eta paleontologia azterketetan. Lehen lanetan, hainbat arkeologia aztarna aurkitu zituzten, hala nola:

• Haitzuloetako lehoi baten eskeletoa osorik. Horrelako lehen aurkikuntza izan zen Estatuan.
• Eskeleto-atalak eta pantera-burezurrak.
• Hartz-aztarnategi ikusgarria.

Arrikrutz: mitologia eta kondairak

Mitologiaren alorrean, aipatzekoa da duela ehundaka urte Oñatiko, Deba Garaiko eta Arabako biztanleak Sandaili haitzulora joaten zirela pelegrinazioan, soloetarako euri-eske.

Bestalde, emakume antzuek bainua hartzen zuten Sandailiko uretan, emankorrak izateko. Milaka urte lehenago, jentilen garaian, sortutako ohiturei eusten zieten, horrela.

Horiek guztiak kontuan hartuta, Oñatiko Udalak bertako natur eskaintza hobetzea eta osotzea erabaki zuen ahobatez, eta beraz, Oñati-Arrikrutz haitzuloa bisitariak hartzeko prestatzea.

Bisitaldiak 60 minutu

Haitzulo barruko ibilaldiak 60 minutu iraungo du eta, sistemari esker, gai ugari landuko dira, ikuspegi pedagogikotik, eta erabat modu interesgarrian landu ere. Besteak beste:

• Urak eta hidrologiak Haitzuloa nola zizelatu duten.
• Arrikrutz Haitzuloaren barrunbea, Gesaltza-Arrikrutzeko karst-sistema konplexu eta itzelak hartzen dituen 14 km-etan.
• Haitzuloaren osaera geologikoa eta aberastasunen balioespena: lurrazpiko erreka eta estalaktita izugarriz betetako galeria dira guztietan aipagarrienak.
• Nola sortu zen mineral-unibertsoa.
• Arrikrutzeko aurkikuntza arkeologikoak eta paleontologikoak.
• Sandiliko mitologia.
• Arrikrutzen garrantzia Espeleologiaren Historian.

Aloña-mendi espeleologia taldeak utzitako argazkiak.